Wojciech Pietrasiewicz

doradca podatkowy

Specjalizuję się w prawie podatkowym ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień podatku od towarów i usług. Doradzam organizatorom imprez, instytucjom kultury, wydawnictwom, artystom, ale również podmiotom z branży nieruchomościowej, informatycznej, finansowej. Od prawie 15 lat z sukcesami pomagam podatnikom w trakcie kontroli postępowań podatkowych i postępowaniach przed sądami administracyjnymi.
[Więcej >>>]

Sklep

Zajęcia szachowe – zwolnienia z VAT

Wojciech Pietrasiewicz11 kwietnia 2017Komentarze (0)

Co jest usługą kulturalną a co nie?

Analizując sprawy swoich klientów, bardzo często sam zadaję sobie to pytanie. Od odpowiedzi na nie zazwyczaj zależy to, czy do świadczonych przez Ciebie usług możesz zastosować zwolnienie z VAT.

Można sobie tu zadać wiele pytań: czy lekcje muzealne mogą korzystać ze zwolnienia z VAT? Jak potraktować zajęcia z  robotyki? Czy zajęcia taneczne w domu kultury mogą korzystać ze zwolnienia z VAT?

Na część pytań znajdziesz odpowiedź na moim blogu:

Jaki VAT od lekcji muzealnych?

Kiedy instytucja kultury korzysta ze zwolnienia z VAT?

O pozostałych kwestiach opowiem później.

Szerokie zastosowanie zwolnienia z VAT

Z dotychczas prowadzonych przez mnie spraw oraz dostępnych interpretacji wyłania się jeden wniosek: organy podatkowe dosyć szeroko definiują pojęcie usługi kulturalnej dla potrzeb zwolnienia za VAT.

Zazwyczaj odwołują się do językowej definicji pojęcia kultura rozumianej jako materialna i umysłowa działalność społeczeństw oraz jej wytwory. Coraz częściej w swych analizach odwołują się również do pojęcia działalności kulturalnej z ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Polega ona na na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

Znaczenia nabiera również to, czy dana działalność jest elementem działalności statutowej instytucji kultury, czy nie.

Zajęcia szachowe ze zwolnieniem z VAT

W interpretacji z 20 lutego 2017 r., 1462-IPPP2.4512.974.2016.1.IZ, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził, że zajęcia szachowe, polegające na nauce gry w szachy prowadzone przez centrum kultury są usługą kulturalną zwolnioną od VAT.

Swój wniosek Dyrektor oparł na dwóch przesłankach:

  • przyjął za wnioskodawcą, że zajęcia szachowe stanowią działalność kulturalną dla potrzeb ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Jest to ważne założenie, które nie powinno być elementem stanu faktycznego wniosku, ale elementem oceny prawnej organu. To on powinien dokonać wykładni, co jest usługą kulturalną. Założenie to w zależności od wykładni przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej można podważyć,
  • usługa ta stanowi element działalności statutowej instytucji kultury.

Zdaniem organu jeśli te dwie przesłanki są spełnione, a instytucja kultury nie osiąga w sposób systematyczny zysków z prowadzonej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług, zastosowanie znajdzie zwolnienie z VAT.

Mam pewne wątpliwości, czy takiej podejście jest słuszne, czy jednak zwolnienie z VAT nie powinno obejmować usług ściślej związanych z kulturą.

Organy podatkowe zdają się jednak szeroko interpretować pojęcie usług kulturalnych dla potrzeb zwolnienia z VAT. Wiele zajęć prowadzonych przez instytucje kultury będzie spełniać wskazane wyżej przesłanki. Pamiętaj o tym, organizując w swojej instytucji nowe typy zajęć lub analizując prawidłowość swojej dotychczasowej praktyki.

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Wydawało się, że kwestia nieodpłatnych wstępów do muzeów i ich ewentualnego wpływu na obowiązek liczenia prewspółczynnika jest już rozwiązana. Organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych generalnie potwierdzały, że nieodpłatne wejście do muzeów zarówno w „ustawowy dzień bezpłatny” jak i dla określonych grup wiekowych nie powoduje obowiązku stosowania przez muzea prewspółczynnika.

Zerknij do mojego wpisu Prewspółczynnik w muzeach – znajdziesz tam więcej informacji na ten temat.

Do tej pory interpretacje wydawane muzeom były w miarę jednolite i wskazywały brak obowiązku kalkulacji prewspółczynnika przez muzea. Oczywiście ogromne znaczenie dal rozstrzygnięcia ma mają specyficzne okoliczności funkcjonowania danego muzeum. Dlatego tak ważne jest zabezpieczenie swojej sytuacji podatkowej. Jednak szereg interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe dla muzeów dawał nadzieję na jednolite traktowanie sytuacji wszystkich muzeów.

Do czasu.

Zmiana podejścia?

W interpretacji indywidualnej z 15 marca 2017 r., nr 3063-ILPP2-1.4512.250.2016.2.AP Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nakazał stosowanie prewspółczynnika w muzeum, do którego wstęp był nieodpłatny na podstawie uchwały jednostki samorządu terytorialnego. Była to jedyna forma nieodpłatnych czynności muzeum. Wykonywało ono również szereg działań odpłatnych: sprzedaż wydawnictw własnych, usługi przewodnickie, usługi ksero i skanów materiałów archiwalnych, zgody na prezentację zbiorów Muzeum, usługi wyświetlania filmu dokumentalnego, wynajem rowerów i samochodu wraz z kierowcą po terenach poobozowych, wynajem pokoi gościnnych. Sam wstęp do muzeum był jednak zawsze nieodpłatny.

Wprawdzie jest to sytuacja inna niż większości muzeów, gdzie wstęp zasadniczo jest odpłatny. Można więc wyobrazić sobie obowiązek liczenia prewspółczynnika w tej właśnie sytuacji. Dziwi jednak sama argumentacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Od 1 marca 2017 r. to ten organ jest odpowiedzialny za wydawanie interpretacji (więcej informacji na ten temat znajdziesz we wpisie Gdzie po 1 marca 2017 złożyć wniosek o interpretację?).

Co powiedział organ?

Podkreślił, że:

„Pomimo wskazania przez Zainteresowanego, że bezpłatne wejścia na teren Muzeum mają na celu poszerzenie grona osób, które ostatecznie skorzystają z odpłatnych usług oraz, że mają na celu zwiększenie przychodów ze sprzedaży usług opodatkowanych, istotne znaczenie ma fakt, że przedmiotowe wstępy realizowane są w celach statutowych, dla których Muzeum zostało powołane. Zdaniem tut. Organu, nie można zatem uznać, że usługi bezpłatnego wstępu do Muzeum wpisują się w ramy działalności gospodarczej. „

Wątpliwa argumentacja

Teza ta budzi wątpliwości. Znakomita większość działań instytucji kultury jest dokonywana w celach statutowych, również ta odpłatna. Dyrektor zdaje się mylić działalność gospodarczą dla potrzeb ustawy o organizacji działalności kulturalnej oraz dla potrzeb VAT. A to są dwa odrębne pojęcia. Z perspektywy VAT nie ma znaczenia czy dana czynność jest działalnością statutową muzeum czy nie. Ma natomiast to znaczenie, czy jest samodzielna u mieści się w kryteriach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Więcej na ten temat znajdziesz w moim poradniku PREWSPÓŁCZYNNIK VAT W INSTYTUCJACH KULTURY – 7 PYTAŃ I ODPOWIEDZI.

Szereg czynności nieodpłatnych jako związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Właśnie dlatego, że są związane z działalnością gospodarczą muzeum dla potrzeb VAT. Nawet jeśli czynności te mieszczą się w ramach działalności statutowej muzeum. Właśnie z tej przyczyny nieodpłatny wstęp do muzeum  np. w ramach akcji promujących muzeum, czy dla określonej kategorii osób, nie powinien generować obowiązku kalkulacji prewspółczynnika.

Dyrektor chciał chyba w ten sposób objąć obowiązkiem kalkulacji prewspółczynnika sytuacje, gdy wstęp do muzeum jest zawsze nieodpłatny.  Niestety nie potrafił tego prawidłowo uzasadnić.

Co dalej?

Moim zdaniem, wniosków z tej interpretacji nie należy rozszerzać na sytuacje, w których muzeum pobiera opłaty ze wstęp zwalniając z obowiązku zapłaty tylko niektóre osoby lub wprowadzając brak odpłatności tylko w niektórych sytuacjach.

Jeśli wstęp do Twojego muzeum jest odpłatny, a tylko w niektórych sytuacjach Twoje muzeum umożliwia wstęp nieodpłatny, nie oznacza to, że musisz liczyć prewspółczynnik. Ale może warto mieć swoją interpretację?

A muzeum, które otrzymało interpretację, może ją zaskarżyć. Myślę, że znalazłoby się kilka argumentów przemawiających za brakiem obowiązku kalkulacji prewspółczynnika w tej sytuacji…

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Dziś bez właściwej promocji imprezy kulturalnej lub rozrywkowej bardzo często trudno jest zapełnić halę, czy trybuny stadionu. Dlatego większość organizatorów dba o odpowiednią otoczkę marketingową imprezy, korzystając często ze wsparcia wyspecjalizowanych podmiotów. Odpowiednia promocja imprezy to nie tylko i nawet nie przede wszystkim kampania billboardowa czy obecności w mediach, ale coraz częściej skuteczne kampanie w sieci i social mediach.

W tym momencie zawsze pojawia się pytanie o możliwość odliczenia VAT od tych wydatków. Zdawałoby się, że kwestia ta nie może budzić większych wątpliwości.

A jednak….

Odliczenie VAT

Wiesz dobrze, że masz prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przypadku wydatków marketingowych musisz więc wykazać, że służą one prowadzonej przez Ciebie działalności opodatkowanej (lub szerzej dającej prawo do odliczenia). W przypadku wydatków promujących organizowane przez Ciebie imprezy musisz być w stanie wykazać, że wydatki przyczyniają się do osiągania/zwiększania obrotów z działalności opodatkowanej VAT, jaką jest sprzedaż usług wstępu na imprezy kulturalne i rozrywkowe lub osiąganie dodatkowych obrotów związanych z organizacją imprez takich jak np. ze sponsoringu.

Musisz pamiętać, że pewne grupy wydatków czasem związanych z działaniami marketingowymi nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. Dotyczy to np. usług  noclegowych i gastronomicznych.

Dodatkowe warunki

Musisz jednak pamiętać, że oprócz tych ogólnych zasad, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków marketingowych musisz jeszcze spełnić jeden bardzo ważny warunek. Musisz mieć dowody potwierdzające, że usługi te faktycznie wykonano na Twoją rzecz.

Dlaczego to takie ważne?

Ponieważ organy podatkowe często kwestionują odliczalność VAT od usług marketingowych. A najczęściej próbują wykazać, że usługi te nie były faktycznie wykonane.

Myślisz, że Ciebie to nie dotyczy? To posłuchaj….

Jeden z moich klientów prowadził szereg inicjatyw promujących swoją działalność głównie poprzez organizację spotkań/szkoleń z przedstawicielami kluczowych klientów. Ponosił w związku z tym szereg wydatków związanych z organizacją takich spotkań nabywając usługę caterignową, płacąc wykładowcom, przygotowując pakiety marketingowe. Była to działalność na tyle rutynowa, że nikt w firmie nie dbał o dokumenty potwierdzające wykonanie usług. W momencie wszczęcia kontroli podatkowej mieliśmy tylko umowy i faktury. Odtworzenie dokumentacji sprzed czterech lat wymagało mrówczej pracy i zaangażowania wielu członków zespołu. Część z nich już nie pracowała w firmie, więc zebranie dowodów nabywania usług marketingowych było dodatkowo utrudnione. Sprawa ostatecznie i tak skończyła się w sądzie – organ nie przyjął części dokumentów zebranych na dalszym etapie postępowania.

Trzy zasady

Takich kłopotów możesz łatwo uniknąć. Wystarczy pamiętać o trzech prostych zasadach:

  1. Pamiętaj, to Ty musisz wykazać wykonanie usług. Możesz korzystać ze wsparcia firm świadczących dla Ciebie usługi, ale to od Ciebie organ podatkowy zażąda dowodów wykonania usług marketingowych. Musisz też wykazać ich związek z prowadzoną działalnością opodatkowaną.
  2. Nasza pamięć jest zawodna. Postaraj się zbierać dowody potwierdzające wykonanie usług marketingowych i pokazujące ich związek z organizowanymi imprezami. Unikniesz nerwowego odtwarzania dokumentacji.
  3. Opracuj wewnętrzne procedury tak, aby osoby odpowiedzialne za daną imprezę były również odpowiedzialne do przekazania dokumentacji potwierdzającej wykonanie usług marketingowych do działu księgowego. Mogą być to przykładowo raporty zewnętrznych firm marketingowych, dokumentacja zdjęciowa, raporty za kampanii internetowych.

A poniżej Zamek w Reszlu, w którym, oprócz zwiedzania, możesz spędzić noc w zamkowych komnatach.

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Czy pamiętasz moje omówienie zmian w podatkach 2017? Wskazywałem tam m.in. na wątpliwości związane z tym kiedy musisz dokonywać płatności bezgotówkowych, aby móc zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodu. Mój krótki komentarz do zmian znajdziesz we wpisie Zmiany w podatkach 2017 – płatności powyżej 15.000 zł tylko przelewem.

Minister Rozwoju zebrał doświadczenia trzech ostatnich miesięcy i opublikował poradnik. Poradnik dotyczy tego, kiedy rozliczać swoje płatności bezgotówkowo. Znajdziesz tam informacje rozstrzygające kilka podstawowych wątpliwości związanych z tym kiedy musisz stosować płatności bezgotówkowe, aby uniknąć ryzyka zakwestionowania Twoich kosztów uzyskania przychodu. Poznasz więc w jaki sposób Minister interpretuje niektóre wątpliwe sytuacje.  Ministerialny poradnik znajdziesz tutaj.

A jeśli masz bardziej złożony problem zapraszam do kontaktu!

Miłego dnia!

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Dziś kilka słów o stawkach VAT na bilety sprzedawane na imprezy nietypowe, które wymykają się tradycyjnemu rozumieniu usługi kulturalnej. Za takie uznaję wstęp na wystawę klocków, czy do domu zagadek. Przyporządkowanie właściwej stawki VAT do tego typu usług może budzić wątpliwości. Wynikają one z tego, że czasami bardzo trudno jest jednoznacznie określić charakter organizowanej imprezy.  Mam z tym często do czynienia w praktyce.

Cena za bilety jest zawsze określana w kwocie brutto (niezależnie od stawki VAT) w związku z tym ryzyko zastosowania niewłaściwej stawki obciąża często Ciebie jako organizatora imprezy. Czasem ryzyko to ponoszą również inne podmioty sprzedające bilety na Twoje imprezy. Dlatego prawidłowe ustalenie stawki VAT na  sprzedawane przez Ciebie bilety jest tak istotne.

Najtrudniejsze sytuacje wiążą się z przedsięwzięciami, które mają charakter mieszany, a więc gdy trudno jednoznacznie określić ich naturę. Dotyczy to przykładowo sytuacji, gdy w ramach Twojej imprezy kulturalnej lub rozrywkowej, swoją przestrzeń wystawową otrzymują wystawcy (zazwyczaj związani tematycznie z przedmiotem imprezy).

W takiej sytuacji bardzo ważne jest określenie przeważającego charakteru imprezy, bo to on wpływa na stawkę VAT na sprzedawane  bilety na tę imprezę. Jeśli Twoja impreza ma charakter raczej targowy, to właściwą stawką VAT będzie stawka 23%. Jeśli jednak Twoja impreza ma charakter kulturalny, rozrywkowy, czy rekreacyjny to możesz zastosować stawkę obniżoną – 8% na podstawie jednej z pozycji załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Poruszałem już te kwestie we wpisie Sprzedaż biletów 8%, czy 23%.

Czasem jednak trudno jest stwierdzić, czy sama natura imprezy pozwala na zastosowanie stawki obniżonej. Nie jest możliwe, aby w kilku kategoriach zawartych korzystających z obniżonych stawkę ująć cały wachlarz różnorodnych imprez występujących w praktyce.

Niełatwo jest również ustalić stawkę VAT, gdy Twoja impreza wymyka się tradycyjnym definicjom usługi kulturalnej czy rozrywkowej. Jeśli masz w takiej sytuacji czas uzyskać interpretację indywidualną, warto to zrobić. Bardzo często organizowane przez Ciebie imprezy nie są jednorazowe, a cykliczne. Oznacza to, że stosowanie stawki VAT na sprzedawane bilety ma wpływ na Twoje rozliczenia vatowskie przez wiele lat.

A skoro bilety na Twoje imprezy to jest to na czym zarabiasz, warto mieć pewność jaką stawkę VAT masz obowiązek stosować.

A teraz dwa przykłady interpretacji na stawkę obniżoną, które trafiły w moje ręce przy okazji pracy nad jednym zleceniem.

Wstęp na wystawę klocków

W interpretacji z 17 lutego 2017 r., nr 3063-ILPP2-1.4512.217.2016.2.AS Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu potwierdził możliwość zastosowania stawki 8% do usług wstępu na wystawę klocków (pewnie LEGO:) Co ciekawe, organ podatkowy zakwalifikował te usługi jako usługi bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury wyłącznie w zakresie wstępu, a więc de facto jako usługę kulturalną.

Wstęp do domu zagadek

W interpretacji z 12 lutego 2017 r., nr IPPP3/4512-1090/15-2/PC Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie zaakceptował możliwość zastosowania stawki 8% na sprzedaż biletów do Domu Zagadek. Organ zakwalifikował  te usługi jako usługi związane z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne (poz. 183 załącznika nr 3 do ustawy o VAT).

Wnioski dla Ciebie

W wielu sytuacjach bilety, które sprzedajesz na imprezy nietypowe, mogą korzystać z obniżonej stawki. Jak możesz zaobserwować w powyższych interpretacjach usługi, które z pozoru trudno uznać za usługi kulturalne, mogą korzystać z obniżonej stawki VAT.

W sytuacjach wątpliwych np. gdy impreza ma cechy wydarzenia kulturalnego i targów albo nietypowych, warto zabezpieczyć możliwość zastosowania obniżonej stawki VAT uzyskując interpretacje indywidualną.

Korzystając z okazji zapraszam Cię na szkolenia organizowane przez Redakcję Poradnika Instytucji Kultury, które mam przyjemność prowadzić. Dotyczą prewspółczynnika oraz VAT w działalności kulturalnej, a odbędą się wkrótce w Warszawie i we Wrocławiu.

Więcej informacji oraz  formularz znajdziesz poniżej:

Szkolenie Warszawa 31 marca 2017 r.

Szkolenie Wrocław 4 kwietnia 2017 r. 

A poniżej Palacio Real de Madrid. Piękne wnętrza, ciekawa historia.

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy