Kulturalnie o podatkach

Wojciech Pietrasiewicz

doradca podatkowy

Specjalizuję się w prawie podatkowym ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień podatku od towarów i usług. Doradzam organizatorom imprez, instytucjom kultury, wydawnictwom, artystom, ale również podmiotom z branży nieruchomościowej, informatycznej, finansowej. Od prawie 15 lat z sukcesami pomagam podatnikom w trakcie kontroli postępowań podatkowych i postępowaniach przed sądami administracyjnymi.
[Więcej >>>]

Sklep

Zmiany w VAT 2017 – trudniejsze odliczenie VAT naliczonego

Wojciech Pietrasiewicz05 stycznia 20176 komentarzy

Dziś, kontynuując omawianie zmian w VAT na 2017 r., kilka słów o ograniczeniach przy odliczaniu podatku naliczonego. Od 1 stycznia 2017 r. musisz szczególnie uważać na te transakcje, w których rozliczasz podatek w ramach odwróconego obciążenia, czyli m.in od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) i importu usług. Przy tych czynnościach w wielu sytuacjach zadeklarowany podatek należny jest jednocześnie podatkiem naliczonym w całości odliczalnym. Instytucje kultury często odliczają go tylko częściowo – prowadzą przecież również działalność zwolnioną.

Do tej pory, nawet gdy któraś z tych transakcji omyłkowo nie została uwzględniona lub zbyt późno doszła faktura od kontrahenta, nie stanowiło to dla Ciebie większego problemu. Można było skorygować deklarację, a jeśli nie prowadzisz działalności zwolnionej od VAT, nie było żadnych negatywnych konsekwencji.

Co się zmieniło?

WNT

Od 1 stycznia 2017 r. możesz odliczyć VAT naliczony z tytułu WNT, gdy:
• otrzymasz fakturę od kontrahenta dokumentującą dostawę, w ciągu 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz
• uwzględnisz kwotę VAT należnego z WNT w deklaracji podatkowej, w której masz obowiązek rozliczyć podatek, nie później niż terminie 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

W przypadku gdy nie uwzględnisz kwoty VAT należnego w deklaracji podatkowej w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, możesz odpowiednio zwiększyć kwotę VAT naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej.

Import usług

Podobne zasady obowiązują w imporcie usług, choć w tym przypadku nie ma wymogu otrzymania faktury w ciągu 3 miesięcy.

Trochę skomplikowane, ale co to w praktyce oznacza?

Jeśli nie zadeklarujesz w prawidłowo podatku od WNT czy importu usług i miną 3 miesiące, to podatek należny musisz zadeklarować w prawidłowym okresie przez korektę deklaracji, ale podatek naliczony możesz uwzględnić na bieżąco. A to powoduje powstanie zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.

Nie ukrywam, że te zmiany w VAT budzą moje duże zastrzeżenia. Zastanawiam się, na ile zastosowanie takich środków jest zgodne z unijnymi zasadami VAT. I czy czasem chęć walki z oszustami po raz kolejny nie odbije się bardziej na zwykłych podatnikach. Prędzej czy później dowiemy się tego z wyroków sądów administracyjnych lub Trybunału Sprawiedliwości UE.

Jak sobie radzić z tymi przepisami?

Przede wszystkim pilnować zagranicznych kontrahentów. Trzy miesiące to jednak dosyć długi czas na pozyskanie faktury nawet z egzotycznych jurysdykcji…

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Zmiany w VAT 2017, czyli o sankcji VAT

Wojciech Pietrasiewicz04 stycznia 2017Komentarze (0)

Pierwszy wpis w Nowym Roku powinien być optymistyczny, ale tym razem uda mi się to tylko częściowo.

Jadę właśnie pociągiem relacji Kraków – Warszawa ze spotkania z jednym z klientów. To ostatnio chyba jedyny moment, kiedy mam możliwość oderwania się od bieżących spraw.

Do Krakowa wiozłem pozytywną wiadomość – organ podatkowy potwierdził, że klient nie musi stosować w swoich rozliczeniach prewspółczynnika. Jednak naszą rozmowę i tak zdominowały zmiany w VAT oraz ich wpływ na bieżącą działalność.

Dlatego ten i kilka następnych wpisów poświecę na pokazanie Ci co się zmieniło w VAT od początku 2017 r.

W tym właśnie miejscu kończą się pozytywne informacje…

Najgłośniejszą ze zmian są przepisy przywracające w VAT dodatkowe zobowiązanie podatkowe czyli tzw. sankcję VAT. Ma ona zastosowanie w przypadku zidentyfikowania u podatnika nieprawidłowości (niektórych) w rozliczeniu VAT. Nowe przepisy przewidują trzy warianty sankcji

30%,
20% i
100%

kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.

Sankcja VAT 30%

Ma ona zastosowanie standardowo, czyli gdy organ stwierdzi, że:

w złożonej deklaracji podatkowej wykazano:
- zobowiązanie niższe od należnego,
- kwotę zwrotu lub kwotę zwrotu podatku naliczonego wyższą od należnej,
- nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy wyższą od kwoty należnej,
- kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, zamiast wykazania kwoty zobowiązania podatkowego podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego,
nie złożono deklaracji podatkowej oraz nie wpłacił kwoty zobowiązania podatkowego.

Sankcja VAT 20%

Znajdzie ona zastosowanie gdy po zakończeniu kontroli lub w trakcie postępowania kontrolnego organ stwierdzi u Ciebie nieprawidłowości (np. w protokole kontroli), Ty zdecydujesz się skorygować swoje rozliczenia. Do tej pory taka sytuacja nigdy nie była w żaden sposób penalizowana – konieczne było tylko zapłacenie podatku wynikającego z korekty wraz z odsetkami od zaległości podatkowych.

Od rozliczenia VAT za styczeń 2017 r. oprócz korekty i zapłaty podatku z odsetkami konieczne będzie uiszczenie kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego wynoszącej 20% kwoty zaniżenia/zawyżenia.

Na szczęście sankcji VAT nie można stosować do rozliczeń sprzed 2017 r., które teraz są weryfikowane przez organy podatkowe.

Sankcja VAT 100%

Sankcja ta dotyczy sytuacji, w których organ podatkowy stwierdzi, że podatnik odliczył podatek naliczony z faktur:

faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący,
stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane,
podających kwoty niezgodne z rzeczywistością,
potwierdzających czynności sprzeczne z prawem dotknięte sankcją nieważności lub czynności pozorne.

Mam tylko nadzieję, że tak sformułowany katalog sytuacji nie będzie dodatkowo rozszerzająco interpretowany przez organy podatkowe.

W Nowym Roku dla Ciebie jeszcze ważniejsze jest weryfikowanie swoich kontrahentów, pilnowanie prawidłowości treści faktur oraz właściwego udokumentowania nabywanych towarów i usług.

Kiedy organ nie może zastosować sankcji VAT?

Organ podatkowy nie wymierzy dodatkowego zobowiązania podatkowego, gdy zaniżenie kwoty zobowiązania podatkowego lub zawyżenie kwoty zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, wiąże się z m.in.:

popełnionymi w deklaracji błędami rachunkowymi lub oczywistymi omyłkami,
nieujęciem podatku należnego lub podatku naliczonego we właściwym okresie rozliczeniowym jeśli przed wszczęcie kontroli został on ujęty w innym okresie rozliczeniowym.

Co ciekawe, czytając przepisy dosłownie wyłączenie dotyczy tylko sankcji 30%, ale nie tej 20% wynikającej z korekty podatnika dokonanej wskutek działań kontrolnych organu. Chyba jednak nie taki był zamiar ustawodawcy.

Moim zdaniem przepis ten już teraz wymaga modyfikacji, bo może nie opłacać się samodzielne korygowanie błędów rachunkowych zidentyfikowanych w toku kontroli. A chyba nie o to chodziło ustawodawcy.

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy

Prewspółczynnik w muzeach

Wojciech Pietrasiewicz30 grudnia 2016Komentarze (0)

Ostatnie dni stały pod znakiem transakcji stulecia w polskiej kulturze, czyli zakupu przez Skarb Państwa kolekcji książąt Czartoryskich. To nie tylko „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, ale również wiele cennych dokumentów, w tym najciekawsze dla mnie rękopisy roczników Jana Długosza, czy oryginalny akt unii horodelskiej. Nie chcę oceniać, czy transakcja ta miała sens, czy nie. Po prostu cieszę się, że te muzealia będą dostępne dla szerokiego grona odbiorców w Polsce.

Ale chciałem opowiedzieć Ci dziś o czymś zupełnie innym.

Dużym problemem w działalności muzeów są obowiązujące od 2016 r. przepisy o prewspółczynniku.

Na czym polega odliczenie w VAT z zastosowaniem prewspółczynnika?

To obowiązek odliczenia podatku naliczonego od zakupionych towarów lub usług w proporcji obliczonej według wzorów wskazanych w ustawie o VAT lub rozporządzeniu wykonawczym do ustawy wtedy gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe.

Dla wielu podmiotów działających w kulturze, obowiązek odliczania VAT z zastosowaniem prewspółczynnika oznacza ograniczenie wysokości odliczanego podatku o kilkadziesiąt procent.

W muzeach obowiązek odliczania podatku naliczonego z zastosowaniem prewspółczynnika może wygenerować prowadzona tam nieodpłatna działalność statutowa. Wątpliwości budzi kwalifikacja takich nieodpłatnych działań jak nieodpłatne wstępy do muzeów w określony dzień, dla określonych kategorii osób (np. dzieci do lat 6) lub w ramach okresowych akcji (np. darmowy wstęp dla uczniów w trakcie ferii), nieodpłatne lekcje muzealne oraz działalność naukowa muzeum.

Przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie, czy od zakupów towarów i usług na ogólne potrzeby muzeum w takich sytuacjach konieczne jest odliczenie podatku naliczonego z zastosowaniem prewspółczynnika. Wszystko bazuje na bieżącej praktyce organów podatkowych.

Dlatego wiele muzeów wystąpiło z wnioskami o interpretacje indywidualne i uzyskało pozytywne opinie od organów podatkowych. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 20.10.2016 r., nr ITPP2/4512-601/16/RS uznał, że sam „dzień bezpłatny” w muzeum nie jest działalnością powodującą obowiązek stosowania prewspółczynnika. W innych interpretacjach potwierdzono brak obowiązku kalkulacji prewspółczynnika, gdy muzeum zapewnia nieodpłatny wstęp seniorom i dzieciom oraz w ramach specjalnie organizowanych akcji (np. „darmowy listopad”).

Nie są to jednak wszystkie możliwe aspekty nieodpłatnej działalności statutowej muzeum.

Jeśli rozważasz uzyskanie podobnej interpretacji dla siebie pamiętaj o trzech ważnych sprawach:

Opisz dokładnie wszystkie aspekty działalności muzeum nawet te, co do których wiesz, że na pewno nie powodują powstania obowiązki stosowania prewspółczynnika – organy podatkowe często kwestionują moc ochronną interpretacji ze względu na niepełny opis stanu faktycznego, który był podstawą wydania interpretacji. Jeśli pominiesz istotne aspekty nieodpłatnej działalności muzeum, ryzykujesz brak ochrony z otrzymanej interpretacji. Takich wniosków, w których nie przedstawiono wszystkich okoliczności sprawy, jest sporo.
Zweryfikuj, jakie działania o charakterze naukowym oraz edukacyjnym wykonuje muzeum. To te czynności mogą wygenerować obowiązek rozliczenia VAT od niektórych wydatków na zakup towarów lub usług z zastosowaniem prewspółczynnika.
Zadbaj o treść swojego stanowiska we wniosku. Może ona mieć wpływ na ostateczne stanowisko organu podatkowego.

Pozdrowienia z Olsztyna!