Chociaż okres wakacyjny w pełni, mam sporo pracy związanej z obsługą podatkową imprez i wydarzeń kulturalnych, które teraz odbywają się w różnych miejscach Polski. Bardzo często otrzymuję pytania dotyczące rozliczeń VAT z artystami zapraszanymi na imprezy kulturalne i rozrywkowe.
Czy artysta może być vatowcem?
Tu odpowiedź jest prosta. Oczywiście może (choć nie musi).
Czy jego usługi są zwolnione z VAT?
Tu trochę trudniej o jednoznaczną odpowiedź. O tym, kiedy instytucje kultury mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, opowiadałem we wpisie Kiedy instytucja kultury korzysta ze zwolnienia z VAT? Natomiast artyści świadczący indywidualnie swoje usługi mają odrębne zwolnienie. Jest ono bardzo ważne dla artystów oraz dla organizatorów imprez, teatrów i innych instytucji kultury korzystających z usług artystów.
Jaki VAT od wynagrodzeń artystów?
Ustawa o VAT zwalnia z VAT usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
Czyli, aby usługi artysty korzystały ze zwolnienia muszą być:
- usługami kulturalnymi,
- świadczonymi przez twórcę lub artystę wykonawcę
- być wynagrodzone w formie honorarium.
W praktyce więc wiele usług nabywanych przez artystów powinno korzystać ze zwolnienia z VAT.
Dobitnie podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z z 11 czerwca 2015 r. I FSK 1988/13:
„Wszelkie usługi w zakresie kultury świadczone przez twórców, wynagradzane w formie honorariów podlegają zwolnieniu, a jedynym ograniczeniem jest, aby określony podmiot działał jako twórca konkretnego utworu.”
Kiedy zwolnienie z VAT?
Moim zdaniem zwolnienie dotyczyć więc będzie przykładowo:
- muzyka wykonującego koncert na zlecenie organizatora imprezy,
- artysty dającego występ na zlecenie teatru,
- aktora występującego w serialu (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2017 r., sygn. III SA/Wa 987/16).
Jak ustalić czy wynagrodzenie artysty korzysta ze zwolnienia?
Jeśli jesteś artystą i zastanawiasz się, jaką stawkę zastosować do swoich usług lub nabywasz usługi od artystów na potrzeby swojej działalności, aby ustalić czy usługa artysty jest zwolniona z VAT musisz:
- ustalić, czy usługa artysty jest usługą kulturalną (będzie nią np. wykonanie koncertu, występ aktorski, artystyczna prezentacja multimedialna),
- sprawdzić, czy świadczący usługę jest twórcą lub artystą wykonawcą w związku z wykonywaną usługą (pomogą w tym przepisy prawa autorskiego, choć nie będziesz mieć raczej problemów z ustaleniem tej kwestii),
- zweryfikować, czy rozliczasz się bezpośrednio z artystą (czy umowa jest zawarta i rozliczenie dokonane jest z artystą, a nie z agencją),
- ustalić, czy to, co artysta otrzymuje za świadczone usługi to honorarium, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
Musisz więc przede wszystkim przeanalizować umowę z artystą i określić charakter organizowanego przez siebie wydarzenia oraz usługi wykonywanej przez artystę.
A jeśli nadal masz wątpliwości, zapraszam do kontaktu!

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy







