Prewspółczynnik w instytucjach kultury

Wojciech Pietrasiewicz04 grudnia 2017Komentarze (0)

W ostatnich kilku tygodniach prowadziłem szkolenia w Krakowie, Wrocławiu i w Warszawie. Ich przedmiotem był prewspółczynnik w instytucjach kultury. Prowadzenie szkoleń to dla mnie okazja do porozmawiania z uczestnikami o najbardziej nawet złożonych kwestiach związanych ze stosowaniem prewspółczynnika w instytucjach kultury. Z ostatnich spotkań i rozmów wyciągnąłem kilka ważnych wniosków dla siebie.

Prewspółczynnik w instytucjach kultury

Po pierwsze, kwestia prewspółczynnika w instytucjach kultury, mimo upływu czasu, nadal budzi wątpliwości, a instytucje kultury nie stosują jednolitego podejścia do tej kwestii.

Po drugie, zmiana podejścia interpretacyjnego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej do obowiązku stosowania prewspółczynnika wywołała wśród instytucji kultury ogromne zamieszanie. W tej chwili zarówno instytucje kultury posiadające pozytywne interpretacje indywidualne, jak i te które takich interpretacji nie posiadają, nie wiedzą czy odliczając VAT powinny stosować prewspółczynnik, czy nie.

Więcej na temat zmiany wykładni przepisów o prewspółczynniku VAT przez organy podatkowe znajdziesz w moim wpisie Instytucje kultury jednak z prewspółczynnikiem? Natomiast o wcześniejszych pozytywnych interpretacjach przeczytasz m.in. we wpisie Prewspółczynnik w teatrach – nieodpłatne wejściówki oraz Prewspółczynnik w muzeach.

Po trzecie, na moich szkoleniach spotykam coraz więcej „stałych uczestników”. Jest to dla mnie źródłem sporej satysfakcji, ale jednocześnie informacją, jak ważnym zagadnieniem w instytucjach kultury jest prewspółczynnik. Z moich rozmów z uczestnikami szkoleń wynika, że bardzo trudno na bieżąco śledzić, jak zmienia się podejście organów podatkowych, a negatywny wpływ prewspółczynnika na finanse instytucji kultury jest ogromny.

Dlatego pozytywne rozwiązanie kwestii prewspółczynnik w instytucjach kultury powinno być jednym z priorytetów Ministra Kultury. W tej chwili niestety nie jest.

Prewspółczynnik – liczyć czy nie?

Jednocześnie uczestnicy moich szkoleń najczęściej wskazują, że bardzo trudno im podjąć decyzję, czy odliczać VAT od dokonanych zakupów towarów i usług stosując prewspółczynnik, czy nie. Z jednej strony duży negatywny finansowo wpływ stosowania prewspółczynnika, a z drugiej ryzyka zakwestionowania przez organy podatkowe rozliczeń instytucji. Ty też możesz stać przed podobnym dylematem.

Rok 2017 r. jedynie pogłębił te wątpliwości.

Niestety nie mam dla Ciebie dobrych wiadomości. Wątpliwości te pogłębiają wydawane interpretacje indywidualne nakazujące kalkulację prewspółczynnika niezależnie od tego co jest przedmiotem Twojej działalności. Ja sam otrzymałem taką interpretację dla jednego z klientów. Jeśli planujesz stosować prewspółczynnik i chcesz wiedzieć jak go policzyć, zajrzyj do mojego wpisu Jak policzyć prewspółczynnik?

Czy to oznacza, że wszystkie instytucje kultury muszą stosować prewspółczynnik?

Moim zdaniem – niekoniecznie.

Wiele jednak będzie teraz zależeć od tego, jak sporne przepisy o VAT będą interpretować sądy administracyjne. Pojawiło się już kilka orzeczeń sądowych i nie są one jednolite.

Te pozytywne

W orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy z 26 września 2017 r. wydanego dla jednego z muzeów potwierdził, że nie musi ono stosować prewspółczynnika w swoich rozliczeniach. WSA wskazał, że:

Podkreślić należy, że z okoliczności stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu jasno wynika, że świadcząc czynności nieodpłatnie Muzeum wykorzystuje towary w sposób ciągły dla celów zarobkowych (np. każdorazowo udostępnia punkty sprzedaży pamiątek i wydawnictw muzealnych, odpłatny jest wstęp na sale wystawowe). W konsekwencji organ bezpodstawnie uznał, że działalność Muzeum polegająca na organizowaniu nieodpłatnych imprez nie jest podejmowana w celu zwiększenia przychodu i w związku z tym nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Z powyższych względów wydając zaskarżoną interpretację organ interpretacyjny dokonał błędnej wykładni art. 15 ust. 2 i w konsekwencji art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, uznając, że będzie miał on zastosowanie w stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę.

Teza WSA zasługuje na aprobatę. Orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne.

I te negatywne

Pojawiły się jednak również orzeczenia negatywne, nakazujące instytucjom kultury stosowanie prewspółczynnika. Takie stanowisko przyjął WSA w Łodzi  w wyroku z 25 października 2017 r. w sprawie jednego z teatrów. Skład orzekający uznał, że:

„Odnosząc się do działalności polegającej na prowadzeniu spektakli dla osób niewidomych i słabo widzących, sam wnioskodawca we wniosku o udzielenie interpretacji podkreślił, że realizuje w ten sposób działalność statutową w zakresie upowszechniania kultury. Są to zatem działania mieszczące się w pojęciu „celów innych niż działalność gospodarcza”. Jakkolwiek powyższe działania mogą mieć wpływ na zwiększenie liczby potencjalnych widzów (podobnie zresztą jak wysoki poziom płatnych przedstawień i spektakli), to jednak nie można według obiektywnych kryteriów uznać, że głównym celem tych działań jest promocja i marketing. Sąd podziela zatem stanowisko organu co do tego, że działania takie mogą przynieść efekt promocyjny niejako przy okazji. Zasadniczym celem tych działań nie jest jednak reklamowanie działalności Teatru. W konsekwencji nie można uznać, że nieodpłatne spektakle dla osób niewidomych i słabo widzących stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.”

Co robić?

Ostateczne rozstrzygnięcie tego, czy musisz rozliczać prewspółczynnik, będzie wynikać z orzeczeń sądów administracyjnych. Kilka kolejnych spraw już wkrótce wpłynie do sądów administracyjnych. Do czasu ustalenia jednolitego stanowiska przez sądy, musisz pogodzić się z niepewnością co do tego, czy musisz w swoich rozliczeniach stosować, prewspółczynnik czy nie.

Jeśli masz już negatywną interpretację indywidualną, a jeszcze nie upłynął termin do złożenia skargi do sądu, napisz do mnie. Chętnie pomogę Ci znaleźć argumenty przemawiające za brakiem obowiązku stosowania prewspółczynnika w Twoich rozliczeniach.

Masz wątpliwości, czy liczyć prewspółczynnik, czy nie? Skontaktuj się ze mną – może będę w stanie Ci pomóc.

prewspólczynnik w instytucjach kultury

Sprzedaż praw autorskich do książek a VAT

Wojciech Pietrasiewicz13 listopada 2017Komentarze (0)

Ostatnia niedziela to fantastyczne spotkanie z jednym z moich ulubionych polskich autorów kryminałów – Zygmuntem Miłoszewskim. Twórca bestsellerowej serii o prokuratorze Teodorze Szackim opublikował właśnie swoją kolejną powieść – zatytułowaną Jak zawsze – zupełnie inną niż dotychczasowe. Wczoraj miałem zaszczyt i ogromną przyjemność porozmawiać z Autorem o kulisach jej powstania. Ciekawa i inspirująca rozmowa nie tylko o procesie twórczym, ale i o świecie wydawniczym, współpracy z tłumaczami oraz pułapkach prawnych czyhających na pisarzy.sprzedaż praw autorskich do książek

Zainspirowany tym spotkaniem, postanowiłem przekazać Ci kilka wskazówek o tym, kiedy wynagrodzenie osiągane z pisania książek może być opodatkowane VAT.

Sprzedaż praw autorskich do książek a VAT

Pamiętaj, że w tym przypadku wiele zależy od zasad, na jakich współpracujesz z wydawcą oraz czy Twoją działalność pisarską można uznać za działalność gospodarczą dal potrzeb VAT. Bardzo dużo zależy też od treści umowy.

W moim przypadku pisanie książek i artykułów podatkowych uzupełnia moją  działalność doradczą – jest więc działalnością gospodarczą dla potrzeb VAT. To, czy pisząc książki, działasz w charakterze podatnika VAT, zależy w dużej mierze od Twoich intencji oraz tego, czy przenoszenie praw autorskich lub udzielanie licencji na prawa majątkowe do książek stanowi Twoje stałe i ciągłe źródło zarobkowania.

Gdy nie jesteś przedsiębiorcą

Jeśli nie tworzysz książek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Twoje wynagrodzenie nie będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Zazwyczaj w takiej sytuacji zawierasz z wydawnictwem umowę o dzieło. Na jej podstawie zobowiązujesz się przygotować tekst książki i przenieść do niej majątkowe prawa autorskie na różnych polach eksploatacji. W takiej sytuacji nie rozliczasz VAT, wydawnictwo odprowadza za ciebie podatek dochodowy, a Ty martwisz się jedynie o prawidłowe wykazanie dochodu i podatku w deklaracji rocznej.

Gdy prowadzisz działalność gospodarczą

Jeśli tworzysz książki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, musisz się zastanowić się, czy i jak opodatkować VAT przeniesienie majątkowych praw autorskich do Twoich publikacji.

Jeśli piszesz książki, które mają znaczenie dla szeroko rozumianego dziedzictwa i rozwoju kulturalnego, Twoje wynagrodzenie za sprzedaż praw autorskich do książek korzysta ze zwolnienia z VAT.

Ze zwolnienia z VAT korzystają bowiem usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów (art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT).

Więcej na temat zwolnienia od VAT dla usług kulturalnych znajdziesz w moim wpisie VAT od wynagrodzeń artystów. O zwolnieniu od VAT w działalności kulturalnej pisałem również we wpisie Kiedy instytucja kultury korzysta ze zwolnienia z VAT?

W takiej sytuacji nie musisz się rejestrować dla potrzeb VAT i nie rozliczasz tego podatku. Masz więc VAT „z głowy”.

Jeżeli jednak publikujesz np. książki o tematyce poradnikowej lub stanowiące literaturę fachową, możliwość zastosowanie zwolnienia z VAT do sprzedaży praw autorskich może budzić wątpliwości. Kontrowersyjne jest to, czy przeniesienie praw do tego typu publikacji może być uznane za usługę kulturalną.

Moim zdaniem, nie. Trudno uznać publikacje poradnikowe lub fachowe za usługę kulturalną. Zazwyczaj rozwiązują one po prostu konkretne praktyczne problemy lub pogłębiają wiedzę zawodową i nie stanowią dorobku kulturalnego. Oznacza to, że sprzedaż w ramach działalności gospodarczej praw autorskich do książek o charakterze poradnikowym, czy też o tematyce niemającej związku z kulturą powinna być opodatkowana VAT z zastosowaniem stawki 8%. Podstawą do zastosowania tej stawki jest poz. 181 załącznika na nr 3 do ustawy o VAT.

Organy podatkowe za stawką VAT 8% na publikacje profesjonalne

Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe w przypadku wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich do książek o tematyce prawnej i podatkowej.

„(…) Sam fakt, że Wnioskodawca będzie twórcą w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie przesądza automatycznie, że napisane przez Niego artykuły lub książki będą stanowiły utwory o charakterze kulturalnym i tym samym będą zaliczane do usług kulturalnych korzystających ze zwolnienia od VAT. Jak wskazał Wnioskodawca, będzie pisał książki i artykuły o tematyce z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Zatem będą to utwory o charakterze użytkowym poruszające zagadnienia prawne z ww. dziedzin, które będą zasadniczo wykorzystywane jako literatura fachowa przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą bądź odpowiednie organy administracji. Tym samym więc napisane przez Wnioskodawcę książki lub artykuły o tematyce w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie będą utworami literackimi i w konsekwencji nie będą stanowiły usług kulturalnych, które mogłyby korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.”

(interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 lutego 2016 r., nr IPPP2/4512-1253/15-2/DG)

Wskazane wyżej stanowisko jest powszechnie akceptowane przez organy podatkowe.

NSA za zwolnieniem

Pamiętaj jednak, że w jednym z wyroków Naczelny Sad Administracyjny NSA uznał, że wynagrodzenie za prawa do publikacji poradnikowych lub profesjonalnych może korzystać ze zwolnienia od VAT jako usługa kulturalna.

NSA w wyroku z 11 czerwca 2015 r., sygn. I FSK 1988/13 uznał, że:

„Działalność twórcza polegająca na tworzeniu, pisaniu podręczników, czy komentarzy z zakresu prawa spełnia warunki, pozwalające na zaliczenie jej do kategorii usług kulturalnych (…) i w związku z tym korzysta ze zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie.”

Teza ta budzi jednak spore wątpliwości i dlatego nie przyjęła się w praktyce.

Moim zdaniem, jeśli przenosisz prawa do publikacji fachowych lub poradnikowych, nie świadczysz usług kulturalnych. Bardziej zasadne jest więc stosowanie stawki 8%. W takiej sytuacji należy zarejestrować się dla potrzeb VAT, a sprzedaż praw autorskich do książek dokumentować fakturami ze stawką 8%. Musisz też składać deklaracje VAT i rozliczać VAT we właściwym urzędzie skarbowym. Masz też prawo do odliczenia VAT  od wydatków na zakup towarów i usług związanych z Twoją działalnością opodatkowaną. Podatek dochodowy również musisz rozliczać samodzielnie.

A poniżej piękne, limitowane wydanie najnowszej książki Zygmunta Miłoszewskiego Jak zawsze z dedykacją Autora. Gwarancja kilku przyjemnych wieczorów 🙂

Jak zawsze Zygmunt Miłoszewski

Ochrona praw autorskich

Wojciech Pietrasiewicz10 listopada 2017Komentarze (0)

W działalności kulturalnej prawo i podatki bezpośrednio wpływają na siebie. Często jeśli chcę prawidłowo określić konsekwencje podatkowe umowy z twórcą, muszę najpierw przeanalizować przepisy prawne, np. określić czy mam do czynienia z utworem.

Dlatego pomagając w kwestiach podatkowych dotyczących działalności kulturalnej współpracuję z prawnikami mającymi doświadczenie w zakresie praw autorskich lub praw własności przemysłowej.

Nie wszyscy z nich prowadzą blogi 🙁

Ale jeśli szukasz przystępnych informacji dotyczących konsekwencji prawnych związanych działalnością twórczą, zajrzyj koniecznie na blog mec. Karoliny Bonarska-Lenarczyk Kreatywny blog Lawyera. Znajdziesz tam sporo informacji dotyczących zasad ochrony praw autorskich, formy przeniesienia praw autorskich, czy też zagadnień prawnych współautorstwa.

Możesz również sięgnąć do wpisu Plagiat – a co to takiego? – krótkiego informatora o tym, kiedy masz do czynienia z plagiatem, a kiedy wykorzystanie Twoich utworów nie narusza Twoich praw.

Miłej lektury!

Jakiś czas temu wspominałem o tym, że Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Kultury planuje wprowadzić dwukrotnie wyższy limit 50% kosztów dla twórców. Nowy wyższy limit miał obejmować wszystkie środowiska twórcze. Plany obu Ministrów szybko przybrały realny plan.

Sejm uchwalił zmiany w ustawie o PIT

W zeszłym tygodniu Sejm uchwalił zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Są one elementem tzw. pakietu uszczelniającego przepisy o podatkach dochodowych. W praktyce większość proponowanych zmianach zmierza efektywnie do zwiększenia obciążeń podatkowych. Jednak w uchwalonej ustawie nowelizująca przepisy o PIT znajdziesz również zmienione zasady stosowania zryczałtowanych 50% kosztów uzyskania przychodów w działalności twórczej.

Wyższy limit 50% kosztów dla twórców

Sejm uchwalił wyższy limit kwotowy do wysokości którego od 1 stycznia 2018 r. możesz stosować 50% koszty uzyskania przychodów. Limit ten został ustalony jako kwota stanowiąca górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, a więc 85.000 zł. Oznacza to, że 50% koszty uzyskania przychodu przychodów znajdą zastosowanie do osiąganych przychodów do wysokości 171.056 PLN.

To dwukrotne podwyższenie dotychczasowego limitu.

Jednak zmieniono również krąg osób, które będą miały prawo do stosowania 50% kosztów uzyskania…

Ale nie dla wszystkich…..

Od 1 stycznia 2018 r. część twórców utraci możliwość stosowania 50% kosztów uzyskania przychodu. Po zmianach możliwość ta obejmować tylko niektóre kategorie przychodów. 50% koszty uzyskania przychodów będą miały zastosowanie do przychodów z działalności:

  • twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych,choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
  • badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej;
  • artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii;
  • w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów;
  • publicystycznej.

Powyższy katalog ma charakter zamknięty. Oznacza to, że jeśli wykonujesz inną działalność twórczą niż tę, która została wymieniona powyżej, po 1 stycznia 2018 r. utracisz możliwość stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów nawet jeśli efektem Twoich działań jest powstanie utworu chronionego prawem autorskim.

Wydaje się, że wśród grup zawodowych, które utracą prawo do 50% kosztów uzyskania przychodu, znajdą się przykładowo tłumacze (przynajmniej niektórzy) oraz  szkoleniowcy.

50% kosztów dla twórców

Na koniec mam dla Ciebie wiadomość. W najbliższy czwartek i piątek mam przyjemność po raz kolejny odwiedzić Kraków. 10 listopada 2018 r. poprowadzę tam szkolenie dotyczące Prewspółczynnika VAT w instytucjach kultury. Jeśli masz ochotę dołączyć do grona uczestników szkolenia, serdecznie Cię zapraszam. Jest jeszcze kilka ostatnich wolnych miejsc.

Zapisy na szkolenie prowadzi organizator – Poradnik Instytucji Kultury. Skontaktuj się z nimi – uzyskasz wtedy wszelkie informacje o warunkach udziału w szkoleniu.

Miłego dnia!

Sponsoring w trakcie imprez kulturalnych

Wojciech Pietrasiewicz16 października 2017Komentarze (0)

Jeśli organizujesz koncert, spektakl lub inną imprezę kulturalną lub rozrywkową, bardzo często współpracujesz ze sponsorami lub innymi podmiotami, które pragną wykorzystać taką imprezę do celów reklamowych. Środki ze sponsoringu to często ważna część budżetu organizowanej imprezy.

Świadczenia sponsoringowe

W większości sytuacji organizując imprezę, oferujesz pakiety sponsoringowe, które mogą obejmować szereg świadczeń, w tym:

  • przyznanie tytułu sponsora wydarzenia,
  • umieszczenie logotypu sponsora na materiałach promujących wydarzenie,
  • eksponowanie materiałów reklamowych sponsora (np. bannery) w trakcie wydarzenia,
  • informacje o sponsorze w mediach informujących o wydarzeniu,
  • darmowe wejściówki sponsorskie,
  • umieszczenie logotypu sponsora na Twojej stronie.

W zależności od typu współpracy i konkretnej umowy zakres świadczeń sponsoringowych może być znacznie szerszy.

Świadczenia sponsoringowe muszą być odpowiednio udokumentowane – opowiadałem o tym we wpisie Usługi niematerialne – o czym musisz pamiętać?

Sponsoring – klasyfikacja VAT

W większości sytuacji wykonywane przez Ciebie świadczenia w ramach umów sponsoringowych są usługą podlegającą opodatkowaniu VAT. Oznacza to, że takie świadczenie musisz udokumentować fakturą VAT. Usługa sponsoringowa jest zazwyczaj usługą kompleksową, dlatego o właściwej stawce decyduje przeważająca natura świadczenia. Zatem w znakomitej większości sytuacji wynagrodzenie za świadczoną usługę sponsoringową będzie opodatkowane VAT z zastosowaniem stawki podstawowej – 23%.

Sponsoring – moment powstania obowiązku podatkowego

W przypadku sponsoringu większe wątpliwości budzi ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego. Powstaje on w momencie wykonania usługi (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT). Jeżeli jednak przed wykonaniem usługi otrzymasz całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty.

Pewne trudności może Ci sprawić ustalenie momentu wykonania usługi.

Zazwyczaj będzie, to moment, w którym wykonano wszystkie świadczenia objęte umową. W przypadku organizowanych przez Ciebie imprez zazwyczaj świadczenia te kończą się w momencie zakończenia imprezy. Bardzo często więc to zakończenie imprezy będzie momentem wykonania usługi. Jednak czasem część usług wykonasz po imprezie, jeśli do tego zobowiązuje Cię umowa ze sponsorem. Pamiętaj, że w świetle wytycznych Ministra Finansów oraz ostatnich orzeczeń sądów administracyjnych momentem wykonania usługi nie jest data podpisania protokołu odbioru usługi. Musisz więc ustalić, kiedy usługa sponsoringowa została faktycznie wykonana.

prewspółczynnik szkolenie, sponsoring

Na koniec mam dla Ciebie ważną informację.

We wtorek 17 października 2017 r. we Wrocławiu będę prowadził szkolenie dotyczące prewspółczynnika oraz innych zagadnień z zakresu w działalności kulturalnej. Jeśli chcesz się ze mną spotkać i porozmawiać o ważnych dla Ciebie kwestiach opodatkowania VAT działalności kulturalnej, to serdecznie Cię zapraszam. Więcej informacji o tematyce szkolenia, miejscu i zapisach znajdziesz na Portalu Instytucji Kultury.

Zapisując się, pamiętaj, aby poinformować organizatora o tym, że jesteś czytelnikiem bloga Kulturalnie o podatkach. Dla czytelników mojego bloga przygotowałem drobną niespodziankę.

Do zobaczenia!